Hasil untuk "Slavic languages. Baltic languages. Albanian languages"

Ivelina Stoyanova, Svetlozara Leseva

Milan Mihaljević

Nataliya L. Vinogradskaya

The paper deals with the commentary on N.V. Gogol’s letter dated October 2, 1833, to his friend at the Nizhyn Gymnasium of Higher Sciences V.V. Tarnovsky. This letter, which has not yet been commented on with sufficient completeness and accuracy, discusses the mutual friends of Gogol and Tarnovsky, their former classmates living in the capital (A.S. Danilevsky, N.Y. Prokopovich, V.Ya. Prokopovich, N.V. Kukolnik, P.G. Redkin, V.I. Lyubich-Romanovich, etc.), as well as a circle of people close to them, with whom Gogol maintained contact. The letter’s biographical, historical, cultural, and literary context helps to compile a comprehensive academic commentary on it, using archival data and materials from printed sources on the history of the first third of the 19th century. That allows us to understand better Gogol’s interests, activities, and environment in the early 1830s. A study of the realities contained in the letter convinces us that Gogol, despite his acquired literary fame and acquaintances in the literary world, valued his relationships with his fellow countrymen and classmates, who still played a big role in his life and were keenly interested in how their destinies turn out.

Erick Oliveira da Silva Santos

O principal objetivo deste artigo é analisar as complexas relações entre História, determinação e liberdade desenvolvidas em Guerra e Paz (1863-1869). Primeiro, analiso as principais características da História para Liev Tolstói. Segundo, investigo as relações entre determinação e liberdade em Guerra e Paz. Por último, apresento os meios, descobertos pelos personagens do romance, para agir na História. Afasto-me da hipótese, defendida por Isaiah Berlin, de que Liev Tolstói tinha uma posição determinista de História. Creio que o escritor russo, através de Guerra e Paz, defendeu um equilíbrio entre o passado, o presente e o futuro para criar possibilidades de ações profícuas sobre o mundo. Assim, valoriza-se as tradições camponesas russas com o intuito de desenvolver ações no presente, criar 

Ewa Róża Janion

Book Review

Michał Sawczuk-Szadkowski

Flamenca and the Joy of Play in the World of the Troubadours This article attempts to interpret a thirteenth-century Occitan chivalric romance, Le roman de Flamenca, in the context of game and play. Play is an important element of the troubadours’ sociopoetic culture, both in its social (fin’amor) and literary (trobar) aspects. Since the author considers Flamenca to be a work that summarises the history of Occitan courtly poetry, on this basis he puts forward the hypothesis that the plot of the text in question was also constructed by games. This hypothesis is proven by analysing the romance through the prism of Johan Huizinga’s and Roger Caillois’ concept of play. An additional argument testifying to the importance of games in the troubadour world is the key term for fin’amor, joi (translated as Joy), whose components are two other terms: joia (joy) and joc (game). For this reason, the author treats this phenomenon as the Joy of Play, a feeling of pleasure resulting from engagement in poetic games. Based on Caillois’ classification, the author distinguishes two types of games in the text. The first of these is agon, or the competition between Flamenca and her lover Guillaume, and her jealous husband Archambaut. The analysis of the work provides answers to questions about the model player, the set of rules of the game (referred to as lo gay saber, ‘the gay science’) and its course. Of particular note are the passages in which competition is thematised through ludic vocabulary and references to joi. This leads to the conclusion that agon is a structural principle of Le roman de Flamenca. The next section aims to interpret the plot of the novel in the context of mimicry, games based on imitation. The theatrical motifs of the work are subjected to critical reflection, particularly in connection with the joi. In this sense, illusion and imitation constitute the content of the work. In the last section, the author proposes to raise the question about other forms of games in the troubadour world. In particular, the treatment of joi as illinx, a game based on vertigo, is taken into consideration. The collected material and the research lead to the conclusion that Flamenca is a piece built around different types of games: agon is its structure, mimicry serves to guide the action, while illinx may be its possible goal. ACKNOWLEDGMENTS  Research funded by the government as part of the programme “Diamentowy Grant” no. DI2017 015147 in the years 2018–2022.

Erika Kržišnik

Prispevek povzame razumevanje paremioloških enot v frazeologiji in predstavi vpliv teorije češkega jezikoslovca F. Čermáka v slovenskem prostoru. Prizadeva si odgovoriti na vprašanje, zakaj paremije sodijo v frazeologijo, in argumentira razliko med frazemskimi variantami in t. i. oblikami rabe oz. frazemskimi oblikami. Obstoj besednozveznih frazemov, ki nastajajo iz paremioloških enot, opazuje s sinhronega vidika, soobstajanje enih in drugih predstavlja skrajni točki, ki ju povezujejo vmesne strukturne variacije.

Aleksey Rubtsov

In the Russian Empire of the last third of the 19th century, as a result of the flourishing activity of the social movement known as “revolutionary populism”, a large corpus of autobiographical sources and memoirs written by its former members was created. Many of the diaries and letters seized in the course of the political cases have found their way into the archival collections of physical evidence. These personal writings – of which Apollinarija Jušina’s diary is a significant example – allow the reconstruction of one’s political trajectory, from first protests to the involvement in the collective action. They thus offer a vivid insight into how a person constructs him/herself as a political subject and the role of the diary itself in the process of assimilating values and ideological references.

Тетяна [Tetiana] Анатоліївна [Anatoliïvna] Космеда [Kosmeda], Олена [Olena] Олегівна [Olehivna] Ковалевська [Kovalevsʹka]

A New Bilingual Phraseological Dictionary: A Polemical Reflection This article presents a critical analysis of the bilingual publication entitled A Lexicon of Polish and Ukrainian Active Phraseology (Leksykon aktywnej frazeologii polskiej i ukraińskiej / Leksykon pol′s′koï ta ukraïns′koï aktyvnoï frazeolohiï), compiled by Roman Tymoshuk, Wojciech Sosnowski, Maciej Jaskot and Yurii Ganoshenko. In the history of Ukrainian-Polish and Polish-Ukrainian phraseography of the twenty-first century, this is the second attempt at creating a bilingual phraseological dictionary, following the publication of A Concise Ukrainian-Polish Dictionary of Set Expressions: Lexical Equivalents, Phraseologisms, Proverbs and Sayings (Korotkyĭ ukraïns′ko-pol′s′kyĭ slovnyk ustalenykh vyraziv: Ekvivalenty slova, frazeolohizmy, prysliv′ia ta prykazky, Poznań and Kharkiv, 2017), compiled by Tetiana Kosmeda, Olena Homeniuk and Tetiana Osipova. The distinctive feature of the reviewed dictionary is that it contains phraseologisms which are most widely used in everyday speech. The compilers developed an original conception: (1) Polish-Ukrainian and Ukrainian-Polish parts differ in content, as they were compiled independently, yet most popular phraseologisms are included in both parts; (2) the most representative set expressions in active use in both languages were selected on the basis of questionnaires and mass media material; (3) entries include illustrative material; (4) it has an optimal size – about 1,000 phraseological units. On the other hand, the dictionary also has some drawbacks, such as: (1) it lacks key criteria for determining the status of the notion “active” phraseology; (2) it does not include slang phraseologisms which do not belong to literary language; (3) the meanings of phraseological units are described by means of simple syntactic structures which lack consistent criteria of clarity and comprehensibility of interpretation, and the dictionary does not cover all semantic potential and pragmatic information of the listed units; (4) excessively categorical interpretation of the notion zero equivalence; (5) not all entries contain stylistic labels, and those used are only of three types: slang, colloquial, vulgar; the label przyslowie/приказка (proverb) seems incorrect, as the compilers do not provide criteria of its separate status; (6) metalanguage of the dictionary is marked with some violations of orthographic and stylistic norms. Nevertheless, the dictionary has undoubtedly enriched the theory of phraseography, phraseographic practice and found its users.   Polemiczna refleksja na temat nowego dwujęzycznego słownika frazeologicznego Niniejszy artykuł przedstawia analizę krytyczną dwujęzycznego Leksykonu aktywnej frazeologii polskiej i ukraińskiej (Лексикон польської та української активної фразеології), autorstwa Romana Tymoshuka, Wojciecha Sosnowskiego, Macieja Jaskota i Yuriia Ganoshenki. Jest to drugi dwujęzyczny słownik frazeologiczny w historii ukraińsko-polskiej i polsko-ukraińskiej frazeografii XXI wieku, po Małym ukraińsko-polskim słowniku utrwalonych wyrażeń językowych: Ekwiwalenty, frazeologizmy, powiedzenia i przysłowia (Короткий українсько-польський словник усталених виразів: еквіваленти слова, фразеологізми, прислів’я та приказки, Poznań–Charków 2017) Tetiany Kosmedy, Oleny Homeniuk i Tetiany Osipovej. Cechą wyróżniającą recenzowany słownik jest jego zawartość – frazeologizmy powszechnie używane ca co dzień. Autorzy zastosowali oryginalną koncepcję, w myśl której: (1) pomimo że część polsko-ukraińska i ukraińsko-polska mają różną zawartość, powstawały bowiem niezależnie, każda z nich zawiera najbardziej popularne frazeologizmy; (2) najbardziej reprezentatywne wyrażenia wybrano na podstawie badań kwestionariuszowych i materiałów ze środków masowego przekazu; (3) hasła zawierają przykłady ilustrujące ich użycie; (4) słownik ma optymalną wielkość: zawiera około tysiąca jednostek frazeologicznych. Z drugiej zaś strony, słownik ma również pewne niedociągnięcia, wśród których należy wymienić: (1) brak określenia kluczowych elementów pojęcia „aktywna” frazeologia; (2) nieuwzględnienie wyrażeń slangowych nienależących do języka literackiego; (3) opis znaczeń frazeologizmów za pomocą prostych struktur syntaktycznych, którym brak spójnych kryteriów jasności i zrozumiałości interpretacyjnej, co sprawia, że słownik nie w pełni uwzględnia potencjał semantyczny i informację pragmatyczną przedstawianych wyrażeń; (4) zbyt kategoryczna interpretacja pojęcia brak ekwiwalencji; (5) nie wszystkie hasła są opatrzone kwalifikatorami stylistycznymi, a lista tych ostatnich ogranicza się jedynie do trzech: slang, potoczne, wulgarne; kwalifikator przysłowie/приказка wydaje się niepoprawny, jako że autorzy nie podają kryteriów, na podstawie których go wyodrębniono; (6) metajęzyk słownika cechuje się pewnymi naruszeniami norm ortograficznych i stylistycznych. Niemniej jednak słownik z pewnością wzbogacił teorię frazeografii i praktykę frazeograficzną, oraz spotkał się z zainteresowaniem ze strony użytkowników.

Jelena Konickaja

Geoffrey Swain

Trotskii’s autobiography My Life is a lively and fascinating account of his childhood on a Jewish farm in Ukraine, his schooling and early revolutionary activity, his dramatic escape from Siberia in 1906, and his exploits at the front during the Russian Civil War. Yet it is an autobiography written with a special mission, the mission to defeat Stalin. So there are self-serving moments, misinterpretations and in particular silences, silences on pre-revolutionary disagreements with Lenin and silences on his disagreements with Lenin during the course of the revolution and in its aftermath

Марина Соколова

В статье характеризуется проблема изучения дендронимов в русском дискурсе. В основе исследования образа тополя в русской лирике 50–70-х годов XX века лежит лексико-семан­тический подход к образу, т.е. рассмотрение его значения в аспекте системы лексических средств его воплощения в художественном тексте. В результате проведенного исследования выявлены основные признаки, характеризующие образ тополя, описаны и проиллюстрированы примерами языковые средства, актуализирующие данные признаки в их прямом и метафорическом употреблении в поэтическом контексте, охарактеризована специфика образа тополя в русской лирике указанного периода, получены выводы о том, что доминантными денотативными признаками поэтического тополя являются «высота», «серебристая окраска листа», «стройность». При метафорическом употреблении данных признаков наиболее актуальными являются ассоциативные отношения «тополь – атрибуты человека», «тополь – субъект речевой деятельности», «тополь – поведение человека», «тополь-горожанин», «тополь – атрибут всей страны». Большое значение в данном образе имеют также смыслы, воплощенные в поэтическом комплексе «троемирия».

Perina Vukša Nahod

Based on field research, this paper describes the phonological features of the local dialect of Podgradina, which belongs to the group of Slivno dialects. The river Neretva has always been the border between the Ijekavian and Ikavian dialects. However, along with the Ijekavian population from Zažablje and Popovo, Podgradina has been inhabited by an Ikavian population from the Makarska littoral and the Vrgorac region, while the Neo-Štokavian Ikavian Opuzen dialect has exerted a strong influence in recent years. Therefore, this work will define the differences between the phonological system of the Podgradina dialect and other Slivno dialects.

Marek Stanojević, Barbara Kryżan­-Stanojević

Author-provided keywords as the basis of bibliographical description in the iSybislaw bibliography A bibliographer primarily relies on the abstract and keywords provided by the author of the original article. However the author-provided abstract and keywords are rarely sufficient. The bibliographer’s task is to ascertain that they correspond to the content of the article itself, as well as to find the closest equivalents in the language of the bibliography, Polish in our case. Additional confounding factors in determining the keywords corresponding most accurately to the submission in question include terminological inconsistencies within the works by certain authors, terminological inconsistencies within each of the languages as well as possible inconsistencies due to different theoretical backgrounds. This article deals with all of these issues on the basis of two pairs of examples. The first is the Polish term frazeologizm ‘idiom, phrase’ and the Croatian term frazem ‘idiom, phrase’. The second pair is the Polish term dialekt ‘dialect’ and the Croatian terms dijalekt/narječje ‘dialect/vernacular’. The complication inherent in the work of the bibliographer is due to, inter alia, the fact that the bibliographer’s strategy in prepairing the bibliographic description should enable the user to achieve the best possible effectiveness and efficiency in his/her search.   Słowa kluczowe podawane przez autora publikacji jako podstawa opisu bibliograficznego w iSybislawie Streszczenie/abstrakt i słowa kluczowe podane przez autora w oryginalnym artykule są podstawą opracowania bibliograficznego, nie stanowią jednak wystarczającego źródła pracy bibliografa. Jego zadaniem jest przede wszystkim sprawdzenie, czy streszczenie/abstrakt i słowa kluczowe odpowiadają treści samego artykułu. Kolejne zadanie polega na odnalezieniu w języku bibliografii (w naszym przypadku jest to język polski) najbliższych ekwiwalentów słów kluczowych. Czynniki utrudniające dobór odpowiednich słów kluczowych z istniejącej bazy to brak ujednolicenia  terminologicznego w pracach niektórych autorów, zróżnicowanie terminologiczne między językami, a także różnice terminologiczne związane z różnymi teoriami lingwistycznymi. W niniejszym artykule rozpatrywane są wszystkie te problemy na podstawie dwu przykładów. Pierwszy z nich stanowi para: polski termin frazeologizm i chorwacki termin frazem. Drugi reprezentowany jest przez polski termin dialekt i chorwackie terminy dijalekt/narječje. Problemy w pracy bibliografa wiążą się z opracowywaniem przez niego opisu bibliograficznego, który powinien zapewnić użytkownikowi jak największą skuteczność wyszukiwania informacji.  

Jerzy Kałążny

The publication of Katarzyna Kuczyńska-Koschany’s book <em>Rycerz i Śmierć. </em><em>O Elegiach duinejskich Rainera Marii Rilkego </em>fills the large gap<em> </em>in Polish research on Rilke as it is the first monographic study of the<em> Duino elegies</em>. The author of the book interprets individual elegies and Atical sensibility. Simultaneously, the author supports her analysis with the theoretical foundations created by acclaimed and reputed German researchers of Rilke’s literary output such as Käte Hamburger, Beda Allemann, Manfred Engel and Jacob Steiner, among others. In her considerations, the author also refers to Polish translation of the elegies, notably those made by Mieczysław Jastrun and Adam Pomorski, also providing their critical interpretation.

Mimi Urbanc, Marko Juvan

Literarna dela kot diskurzivna artikulacija bivanjskega izkustva življenjskega prostora postajajo legitimen predmet geografskega preučevanja. Postmoderna geografija si je za svoje potrebe prilagodila tudi nekatere koncepcije literarne vede, kot so intertekstualnost, pokrajina kot besedilo ali geografsko zamišljanje. Kvalitativna analiza izbranih primerov literarnih besedil, ki tematizirajo prostor slovenske Istre, pokaže, kako se v njih oblikujejo topofilija, identitetna razlika jaz/drugi ter občutja kraja in brez krajevnosti. Gre za sodobne pojme humanistične geografije, ki pretežno objektivistično, naravoslovno-družboslovno tradicijo stroke nadgrajujejo z upoštevanjem posameznikovega in skupnostnega dojemanja, zamišljanja in oblikovanja prostora. Literarna dela geografiji omogočajo preučevanje našega odnosa do življenjskega okolja in pomenov, ki jih prostoru pripisujemo ali pa se z njimi identificiramo. Naša razmerja do prostora so tudi temeljni pogoj za oblikovanje identitet in družbene odgovornosti.

- Khrebit Basim Hasan

The article provides a brief overview of the concept of metaphor in modern linguistics and reveales some mechanisms of its formation. and cognitive and pragmatic functions. An analysis of metaphorical models on the example of food metaphors in the Russian language is presented.

Andrea Trovesi

Saulė Matulevičienė

In diesem Artikel versucht man auf die in der Li­tauischen Volkskunst (aus dem Jahr 2008) von dem Professor Donatas Sauka vorgeschlagenen Heraus­forderungen zu reagieren, wobei man als Experiment in den Wissenschaftsbereich der Volkskunst und Antrophologie auch die Tradition der litauischen Fotografie einbezieht. Man betrachtet die litauische Kunstfotografie, die sich mit ländlicher Themen aus­einadersetzt, als ein Abbild der Zeit des ländlichen Lebens und der Landleute, das einem Dokument der visuellen Anthropologie gleichkommt. Man ana­lysiert kurz die Fotografien der ländlichen Themen von der Klassiker der litausischen Schule der Foto­grafie – der Fotografen Antanas Sutkus, Algimantas Kunčius, Aleksandras Macijauskas, Vitas Luckus, Romualdas Rakauskas und Romualdas Požerskis, sowie auch die neuesten Werke (sie sind in den Jahren 2008-2009 erchienen und setzen die ländli­che Tradition fort) von den Fotografen Algimantas Černiauskas und Mindaugas Černiauskas, Rimaldas Vikšraitis, Klaudijus Driskius und Arūnas Baltėnas. Diese Werke geben gleichzeitig koexsistierende mehrere Versionen des ländlichen Lebens und der Landsleute wieder.Man sucht nach Antworten auf die Fragen vor allem in den von dem Professor Donatas Sauka ge­schriebenen Texten-Erörterungen über litauische Li­teratur und Folkloristik.

Charles Jelavich