El-Kâfi Fî ʿulûmi’l-Ḥadîs̱ Örnekliğinde Hicrî VIII. Yüzyılda Hadîs Usûlünün Serencamı

Bu çalışmada, Ali b. Abdullah Tebrîzî (ö. 746/1346) tarafındankaleme alınan el-Kâfi fî ʿulûmi’l-ḥadîs̱ isimli eser örnekliğinde hicrî VIII. yüzyılda hadîs usûlününserencamı incelenmiştir. Bahse konu eser, hicrî IV. yüzyılda Râmhürmüzî’nin (ö. 360/971) el-Muḥaddis̱u’l-fâsılbeyne’r-râvi ve’l-vâʿî isimli eseri ilebaşlayan ve hicrî VII. yüzyılda İbnu’s-Salâh Şehrezûrî’nin (ö. 643/1245) ʿUlûmu’l-hadîs̱’i ile sistematik hale gelen hadîsusûlü çalışmalarının devamı niteliğindedir. Ancak bu eser, kendisinden öncekaleme alınan hadîs ilimlerinin üzerine bina edilmesine rağmen yeterincetanınmamıştır. Araştırma kapsamında müellifin hayatı hakkında bilgi verildiktensonra el-Kâfi fî ʿulûmi’l-ḥadîs̱ adlı eserin hadîs usûl geleneğindeki yeri, yazılış gayesi,muhtevası, kaynakları, sistematiği gibi konulara yer verilmiştir. Ayrıca bahsekonu eserin kendisinden sonra yazılan hadîs usûl çalışmalarına katkısı tetkikedilmiştir. Çalışma neticesinde hadîs usûl tarihinin olgunlaşma döneminde yazılanbu eserin, birçok hadîs ilimleri ile alakalı konuyu özlü bir şekilde takdimettiği, bazı meselere geleneksel bakış açısından farklı yorumlarla zenginlikkattığı ve kendisinden sonra hadîs usûl çalışmalarını etkilediği görülmüştür.