DKAB Öğretmenliği İçin Yeni Bir Vizyon: Yeterlikler, Algılar ve Gelecek Öngörüleri

Bu çalışmanın amacı, farklı alanlardan yararlanarak “nasıl bir DKAB (Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi) öğretmeni olmalıdır?” sorusuna cevap aramaktır. Bu arayışta, öğretmen yeterlikleriyle öne çıkan 21. yüzyıl becerileri, hayat boyu öğrenme ve teknolojik beceriler başta olmak üzere mesleki gelişim, öğretmenlik algısı, bugünün değerler dizisi, gelecek öngörüleri ve gelecekte eğitim alanlarını kapsayan bir bileşen temel alınmıştır. Bu başlıklardan hareketle, nitelikli bir DKAB öğretmeninin sahip olması gereken özellikler belirlenmeye çalışılmıştır. Farklı kavramlarla ifade edilse de, öğretmenden beklenen sorumluluk alanları ve niteliklerin çokluğu açık biçimde görülmektedir. Ulusal ya da uluslararası gelişmeler, dönemsel değişiklikler, siyasi konjonktür gibi faktörlerin öğretmenlerden beklenen nitelikleri etkileyeceği öngörülebilir. Çalışmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş; veriler literatür taraması ve doküman incelemesi yoluyla toplanmıştır. Önce betimsel analiz ile sistematik biçimde özetlenmiş ve ardından içerik analizi ile kategori-tema çerçevesinde derinlemesine incelenmiştir. İçerik analizi sürecinde, DKAB öğretmeni profili, öğretmenlerin genel özellikleri ve bugün ile yarın öğretmeni etkileyecek hususlar kategori olarak belirlenmiş ve her kategori altında öne çıkan temalar saptanmıştır. Temaların belirlenmesi sürecinde literatürdeki sıklık, akademik tartışma ağırlığı ve çalışmanın amacına uygunluk dikkate alınmıştır. Bu yaklaşım, karşılaştırma, yorum, çıkarım ve değerlendirme imkânı sağlayarak verilerin bütüncül şekilde anlaşılmasını mümkün kılmıştır. Ayrıca ulaşılan bulgular, öğretmen yeterlikleri, mesleki gelişim, algı ve tutum alanlarında sistematik bir çerçeve sunarak DKAB öğretmeninin sahip olması gereken nitelikleri akademik bir temele dayandırmaktadır. Literatürde nitelikli bir din kültürü ve ahlak bilgisi öğretmeninin; mevcut durum, öğretmen nitelikleri, gelecekte eğitim gibi konular çerçevesinde ele alınmaması çalışma için hareket noktası olmuştur. Çoklu alandan yararlanılması ve öne çıkan özellikler temelinde bütüncül bir DKAB öğretmeni profili oluşturulması ise çalışmanın özgün niteliğini güçlendirmektedir.