Yazgıcı ve Özgürlükçü Tevekkül Anlayışının Çalışma Hayatına Etkileri

Kader ve tevekkül alanındaki yazgıcı ilahi takdir tezi sosyal hayatın, ahlakın ve çalışma hayatının bozulmasını ve genel olarak ataleti beraberinde getirmiştir. Bu durum kader ve tevekkül anlayışının Kur’an'a başvurarak yeniden düzenlenmesi ihtiyacını doğurmuştur. Tevekkül temelde bir amaca ulaşmak için insanın elinden gelen her şeyi yaptıktan sonra Allah'a dayanıp ona güvenmesidir.  Yani insan bir amaca ulaşmak için bireysel planda bütün çabaları kullanmakla beraber yalnızca bireysel çalışmasına dayanarak Allah'ın takdirini de gözden uzak tutmamalıdır. Yazgıcı tevekkül anlayışı özellikle Emevi yönetimi döneminde ön plana çıkmış ve siyasi bir baskı olarak kullanılmıştır. Ayrıca tevekküle cebriyeci paradigmaya uygun bir anlam yüklemesi bakımından tasavvuf önemli bir rol oynamıştır. Özgürlükçü tevekkül anlayışında bireysel sorumluluk olan kesb ön plana çıkmaktadır.