Davvisámegiela reduplikatiiva vearbagenetiiva boađi boađi ja bosu bosu – morfologiija, syntáksa ja semantihkka
Abstrak
Dán artihkkala ulbmilin lea gieđahallat fenomena, mas guokte ideanttalaš vearbagenetiivva leat cealkagis maŋŋálagaid, nugo boađi boađi ja bosu bosu. Gohčodan dan reduplikatiiva vearbagenetiivan. Dán rádjái reduplikatiiva vearbagenetiiva lea unnán dutkojuvvon, nuba dán artihkkala ulbmilin lea buktit ovdan álgogeahčastaga dasa, manin semantihkalaččat ja morfologalaččat seamma vearbagenetiivahápmi geavahuvvo guktii maŋŋálagaid ja mii lea ráhkadusa syntávssalaš funkšuvdna. Dutkanmateriálan leat čáppagirjjálašvuođa girjjit, UiT Norgga árktalaš universitehta ja Norgga Sámedikki sámi teakstačoakkáldat (SIKOR), Suoma arkiivvaid jearahallanmateriála (KOTUS, SKA ja TKU) ja interneahtas vižžon materiála. Čoggojuvvon materiála lea analyserejuvvon semantihkalaččat, morfologalaččat ja syntávssalaččat. Dasa lassin reduplikatiiva vearbagenetiivva frekveansa lea iskojuvvon ja čilgejuvvon. Guorahallama váldoboađus lea dat, ahte reduplikatiiva vearbagenetiiva sisttisdoallá semantihkalaččat guokte iešguđetlágán mearkkašumi. Nubbi lea proksimatiiva, mii mearkkaša ahte mii nu lea measta ollašuvvamin, ovdamearkka dihte Čakča lea boađi boađi. Nubbi mearkkašupmi lea fas intensiiva vearbagenitiiva, mii mielddisbuktá ahte mas nu lea ollu intensitehta, ovdamearkka dihte Ánte boahtá bosu bosu. Proksimatiiva vearbagenetiiva lea dutkanmateriálas measta álo ráhkaduvvon vearbbas boahtit > boađi boađi, muhto intensiiva vearbagenetiiva sáhttá leat ráhkaduvvon man beare vearbbas, mii almmuha lihkadeami (doapmat) dahje mentála doaimmaid (bossut). Intensiiva vearbagenetiivva syntávssalaš funkšuvdna lea dábálaččat adverbiála ja muhtumin maid cealkaga áidna vearbaguovddáš, mii doaibmá predikáhta funkšuvnnas. Proksimatiiva vearbagenetiivva syntávssalaš funkšuvdna sáhttá leat predikatiivaadverbiála, deavdda, attribuhtta ja dasa lassin muhtumin cealkaga áidna vearbaguovddáš. Dutkanmateriála reduplikatiiva vearbagenetiivvat leat ráhkaduvvon dušše guovttestávvalvearbbain.
Topik & Kata Kunci
Penulis (1)
Marjatta Jomppanen
Akses Cepat
- Tahun Terbit
- 2025
- Sumber Database
- DOAJ
- DOI
- 10.7557/sda.8299
- Akses
- Open Access ✓