Çağatayca Rüya Tabirnamesinin Botanik ile İlgili Söz Varlığı

Türk dili ile çok sayıda rüya tabirnameleri günümüze ulaşmıştır. Bunların bazıları tercüme eserler ise bazı tabirnameler doğrudan Türkçe telif edilmiştir. Çağatay Türkçesiyle yazılan tabirnamelerden biri Fransa Milli Kütüphanesinde Türkçe Yazma Eserler 1004A numarada kayıtlıdır. Bu makalede, Çağatay Türkçesiyle kaleme alınmış bu rüya tabirnamesinde yer alan botanik unsurlar incelenmiştir. Çalışmanın amacı, metindeki sebze, meyve, ağaç, baklagil gibi bitki adlarını tespit ederek bu kelimelerin etimolojik kökenlerini, günümüz Türkçesindeki karşılıklarını, bilimsel adlarını ortaya koymaktır. Bu doğrultuda metin içi anlamlandırma yapılmıştır. Bitki adlarının rüya tabirlerindeki kullanımları, dönemin halk inanışlarını ve kültürel değerlerini yansıtmaktadır. Makalede kelimenin yazma eserdeki imlası, çeviri yazısı, cinsi, bilimsel adı ve kökeni gösterildikten sonra, tanımı yapılmış ve metinden örnek verilerek Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. Çalışmada eserde geçen meyve adları, çiçek adları, sebze adları, baklagiller, ağaçların isimlerinin dışında bitki ile ilgili diğer kelimelere de yer verilmiştir. Elde edilen sonuçlar, tarihî metinlerdeki botanik söz varlığının çok yönlü analizlere açık olduğunu ve bu alandaki çalışmalara katkı sağlayabileceğini göstermektedir.