واکاوی چالشهای مسیر شغلی افراد در جستجوی شغل دارای معلولیت بینایی: یک مطالعه کیفی

هدف: این پژوهش با هدف شناسایی چالش‌های مسیر شغلی افراد در جستجوی شغل دارای معلولیت بینایی انجام شد. روش: روش پژوهش کیفی و از نوع پژوهش پدیدارشناسی تفسیری بود. جامعه پژوهش حاضر را کلیه معلولان با آسیب بینایی (به طور کامل نابینا) در استان تهران در سال 1403 بودند. نمونه‌گیری به صورت هدفمند از نوع ملاکی و تا مرز اشباع داده‌ها و نهایتاً انتخاب 15 شرکت‌کننده ادامه یافت. ابزار پژوهش مصاحبۀ نیمه ساختاریافته محقق ساخته بود. به منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش تحلیل مضمون کلایزی استفاده شد. یافته‌ها: تجزیه و تحلیل داده‌ها منجر به شناسایی 61 مفهوم اولیه، 9 مضمون فرعی و 3 مضمون اصلی شد. مضامین اصلی و فرعی شامل: نقش فرد (سازه‌های شخصیتی، ترس‌ها و نقص مهارتی)؛ منزلت اجتماعی (جو منفی جامعه، کمبودهای آموزشی، محدودیت‌های شغلی و روابط آزاردهنده) و نقش خانواده (تعاملات سوگیرانه خانواده و عدم تمایزیافتگی) بود. نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش حاضر نشان می‌دهد با توجه به شرایط منحصربه‌فردی که نابینایان دارند توجه به مسائل فردی و مسائل پیرامونی از جمله جامعه و خانواده در مسیر شغلی آن‌ها بسیار حائز اهمیت باشد. پیشنهاد میشود در بستر جامعه فعلی برنامه‌های آموزشی مهارت‌محور و مشاوره‌ای لازم جهت انتخاب و ثبات شغلی این گروه از افراد انجام شود.