فراتحلیلی بر مطالعات آموزش شغلی با تاکید بر مهارت‌های کارآفرینانه برای دانش‌آموزان دوره دوم متوسطه

هدف: پژوهش حاضر با هدف فراتحلیل مطالعات آموزش شغلی مهارت‌های کارآفرینانه برای دانش‌آموزان دوره دوم متوسطه انجام شد. روش: روش پژوهش فراتحلیل بود. بر اساس کلیدواژه‌های کارآفرینی، برنامه شغلی، آموزش شغلی، کارآفرین و کارآفرینانه، بوسیله گوگل اسکالر مقالات بین سال‌های 1388-1401 در ایران جستجو شدند. 35 مقاله دارای ملاک‌های ورود، انتخاب و با روش فراتحلیل کریپندروف (2023) تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج حاکی از آن بود که پژوهش‌های حوزه آموزش کارآفرینی روی برنامه‌های کاربردی تمرکز نکرده‌اند و بیشتر به جنبه‌های نظری و محتوایی پرداخته‌اند. آموزش کارآفرینی میان‌رشته‌ای است و بیشتر فعالیت‌های کارآفرینی توسط گروه‌های اقلیت زنان، مهاجران، جوانان، اقلیت‌های مذهبی و افراد معلول انجام می‌شود. همچنین بیشتر پژوهش‌ها بوسیله پژوهشگران دارای تخصص‌های گوناگون، گروهی، تک‌مقطعی و با موضوعات متنوع انجام شده‌اند و داده‌ها در یک مقطع زمانی گردآوری شده‌اند. نتیجه‌گیری: آموزش کارآفرینی فرآیندی پویا است بنابراین پژوهش کارآفرینی باید طولی و چندمقطعی انجام شود. تنوع رشته‌های پژوهش‌گران حاکی از میان‌رشته‌ای بودن کارآفرینی است و پژوهش‌های گروهی در موضوعات متنوع، بر مشارکت هدفمند و متمرکز پژوهش‌گران تاکید دارد. لذا به این موضوع بسیار مهم باید توجه کرد. داشتن دیدگاه علمی نظام‌مند و همه‌جانبه در آموزش کارآفرینی بسیار مهم است و در برنامه‌های آموزش کارآفرینی، بخش‌های گوناگون باید توسعه یابند. بومی‌سازی برنامه‌های آموزش کارآفرینی در سطوح نگرشی، راهبردی و عملیاتی می‌تواند یک راهکار عملی در آموزش شغلی کارآفرینی باشد.