Civitate Savaşı’nın Orta Çağ Avrupa’sı Kaynaklarındaki Yeri: Alman ve Kuzey İtalyan Kaynakları Örneği

Normanların XI. yüzyılda Güney İtalya’daki yükselişi, bir dizi kritik askerî zaferle şekillenmiştir. Bu zaferler arasında özellikle 1041 yılında Bizans’a karşı kazanılan Olivento, Cannae ve Montepeloso savaşları; 1053’teki Civitate Savaşı; 1071’de Bari’nin, 1072’de Palermo’nun ve 1078’de Salerno’nun ele geçirilmesi dikkat çeker. Ancak bu mücadeleler içerisinde Civitate Savaşı hem dönemin siyasî dengeleri açısından hem de tarihsel yankıları bakımından ayrıcalıklı bir konumda durmaktadır. Normanların yalnızca bölgesel bir güç olmaktan çıkıp Güney İtalya’daki en etkin siyasî ve askerî aktör hâline gelmelerini sağlayan bu savaş hakkında bugüne dek yapılan çalışmalar, genellikle XI. yüzyıl Güney İtalya kronik yazarları olan Monte Cassinolu Amatus, Puglialı Guillelmus, Gaufridus Malaterra ve Ostialı Leo’nun aktardığı anlatılar çerçevesinde incelemiştir. Bu yazarların büyük ölçüde Norman patronajı altında eser verdikleri düşünüldüğünde, savaşın anlatımında Normanların meşruiyetini savunmaya yönelik bir eğilimin ağır bastığı görülmektedir. Dolayısıyla Civitate Savaşı, çoğu zaman yalnızca Norman bakış açısıyla ele alınmış, karşı cephede yer alan güçlerin perspektifleri ya göz ardı edilmiş ya da yüzeysel biçimde işlenmiştir. Bu makalenin temel amacı, savaşın yorumlanmasında hâkim olan bu tek taraflı bakış açısını aşarak, Civitate Savaşı’na dair daha bütüncül ve çok sesli bir değerlendirme sunmaktır. Bu doğrultuda, sadece yukarıda anılan Güney İtalya kronik yazarlarının değil, aynı zamanda Hersfeldli Lampert ve Reichenaulu Hermann gibi Alman isimlerin kayıtları incelenecek, bunun yanı sıra Kuzey İtalya’dan Sutri Piskoposu Bonizo ve Segnili Bruno gibi isimlerin savaşla ilgili değerlendirmelerine de yer verilecektir. Böylece Norman tarihçiliğinin egemen söylemi dışında kalan alternatif anlatılar ışığında Civitate Savaşı’nın nasıl algılandığı ve hangi tarihsel bağlamlara oturduğu yeniden tartışmaya açılacaktır.