Wykonanie zastępcze jako środek ochrony bezpieczeństwa obywateli i zabytków nieruchomych przed zniszczeniem

Funkcjonowanie społeczeństwa w ramach organizacji państwowej wiąże się z wieloma obowiązkami i ograniczeniami, które są konsekwencją uwzględniania przez władze publiczne różnych wartości. Należą do nich: zapewnienie ochrony własności prywatnej, której przedmiotem są obiekty zabytkowe, bezpieczeństwo fizyczne wszystkich, którzy przebywają na terytorium państwa, oraz strzeżenie dziedzictwa narodowego, którego częścią są zabytki nieruchome. Nie zawsze zabytki te są odpowiednio zabezpieczone przed zniszczeniem lub uszkodzeniem, co stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i dla bezpieczeństwa kulturowego. Wzgląd na ochronę tych wartości uzasadnia wkroczenie państwa w prawo własności w przypadku zagrożenia zabytków nieruchomych zniszczeniem lub uszkodzeniem, czemu służy instytucja wykonania zastępczego. Celem artykułu jest próba udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy przeprowadzenie niezbędnych prac konserwatorskich i robót budowlanych w ramach wykonania zastępczego jest skutecznym środkiem ochrony zabytków nieruchomych w kontekście obowiązku zapewnienia przez państwo bezpieczeństwa obywateli i strzeżenia dziedzictwa narodowego.