Solo ośmiornicy, duet aktorki z koniem: Obecność zwierząt we współczesnym teatrze

Una Chaudhuri, autorka pionierskiego dla teatru ekologicznego artykułu „«There Must Be a Lot of Fish in That Lake»: Toward an Ecological Theater” z 1994, nawołuje dziś wyraźnie do tworzenia teatru międzygatunkowego. Jego podstawowymzałożeniem jest uznanie materialności gatunków nie-ludzkich i odejście od wykorzystywania natury jako metafory. Co owa materialność oznacza jednak w praktyce i jak myśleć o niej w kontekście obecności zwierząt na scenie? Niniejszy artykuł jest próbą zawieszenia etycznego esencjonalizmu, z góry wkluczającego udział żywych zwierząt w teatrze, a często kryjącego tylko pragnienie moralnego oczyszczenia, oraz zaproponowania racjonalnych ram dyskusji na temat obecności gatunków nie-ludzkich na scenie. Autorka skupia się na spektaklu Hate: Un duo avec un cheval w reżyserii Laetitii Dosch (2018), w którym z aktorką wystąpił koń. Przygląda się mu z perspektywy zooësis, czyli zaproponowanego przez Chaudhuri terminu obejmującego sposoby, w jakie „zwierzę jest w dyskursie konstruowane, reprezentowane, pojmowane i źle pojmowane”. Interesują ją trzy kwestie: 1) proces budowania podmiotowości konia i koncepcja natury w spektaklu; 2) relacja aktorka–zwierzę w kontekście ekologii feministycznej; 3) proces produkcji spektaklu. Zderza ponadto przedstawienie z innymi przykładami twórczości, w której zwierzęta pojawiają się na scenie nie jako symbol, lecz realna obecność.