Bizantyńska poezja liturgiczna na wybranych przykładach VI-IX wieku

W artykule podjęto temat wzajemnej zależności hymnografii i liturgii bizantyńskiej w okresie od VI do IX wieku. Zbadano teksty, które zachowały się w księgach liturgicznych, związanych z okresem Wielkiego Postu i Wielkiego Tygodnia oraz w księgach Menaia, tak, aby pokazać funkcjonowanie hymnów w różnych cyklach liturgicznych, rocznym zmiennym oraz stałym, jakim są wspomnienia świętych. Porównano fragmenty kontakionów Romanosa Melodosa Na dziesięć panien oraz Na nierządnicę z troparionem Kasji Zakonnicy poświęconym tej samej postaci, następnie kilka strof z Wielkiego Kanonu Pokutnego Andrzeja z Krety z Kanonem na Wielką Sobotę, autorstwa Kasji. Z księgi na poszczególne miesiące wybrano troparion Na Bazylego Wielkiego. Takie zestawienie gatunków poetyckich, przeznaczonych czasem na te same, czasem na różne formy liturgii (na jutrznię nieszpory), pozwoliło przyjrzeć się funkcjom liturgicznym hymnów, ich budowie, strukturze i poetyce, podporządkowanej sprawowanym nabożeństwom, a przy tym zbudowanych w kunsztownej formie literackiej. Artykuł łączy zagadnienia liturgii z analizą filologiczną, literaturoznawczą i pokazuje znaczenie zachowanych ksiąg liturgicznych dla badań nad hymnografią chrześcijańską.