حفاظت از محیط‌زیست در مخاصمات مسلحانه از دیدگاه کمیسیون حقوق بین الملل و کمیتة بین المللی صلیب سرخ

محیط‌زیست، قربانی خاموش جنگ است که با تخریب و نابودی آن، سیلی از فجایع گریبان انسان و جوامع بشری را می‌گیرد. پیشرفت علم، این مهم را بیش از پیش برملا و آشکار ساخته و از این ­رو، بحث حفاظت از محیط‌زیست در رابطه با مخاصمات مسلحانه، دگربار در رأس دغدغه‏‌های ‏طرفداران محیط‌زیست و نیز اندیشمندان حقوق بین‌الملل‏ بشردوستانه قرار گرفته است. کمیسیون حقوق بین‌الملل‏ با رویکرد تدوین و توسعة تدریجی حقوق بین‌الملل‏، در 2019 قرائت نخست اصول پیش‌نویس‏ در خصوص حفاظت از محیط‌زیست در رابطه با مخاصمات مسلحانه را منتشر و نیز کمیتة بین‌المللی صلیب سرخ، رهنمودهای سال 1994 خود را در 2020 به­روزرسانی کرد تا نگاهی دوباره و تازه به مقررات حقوق بین‌الملل‏ و به‌طور خاص، حقوق بشردوستانه در این عرصه شده باشد. این مقاله با رویکردی تطبیقی بر این دو مطالعة مهم تمرکز دارد و در پی پاسخ به این پرسش است که تا چه حد پژوهش‏‌های ‏جدید نهادهای مورد اشاره توانسته‌اند‏ در تحقق اهداف خود در ایجاد نظام حقوقی حمایتی مؤثرتر برای حفاظت از محیط‌زیست در زمان مخاصمات مسلحانه موفق عمل کنند. یافته‏‌های ‏مقاله نشان می‌‏دهد که نوآوری‏‌های ‏مندرج در اسناد اشاره­شده می‌‏توانند از حیث هنجاری موجبات حفاظت بیشتر از طبیعت در مخاصمات مسلحانه را فراهم آورند.