بررسی مقابله‌ای راهکارهای ترجمه عبارت‌های طنزآمیز در زیرنویس عربی فیلم فارسی مارمولک بر پایه الگوی کیارو

ترجمه طنز به شکل دوبله و زیرنویس، پیوسته چالشی جدی برای مترجمان این حوزه است. از نظر کیارو بیشتر لطیفه‌ها فرهنگ‌‌محور هستند و ممکن است یک لطیفه خاص، برای یک شخص ناآشنا با فرهنگ، هیچ حس خنده‌داری نداشته‌باشد. مترجم گاهی ناگزیر می‌شود برای پیشگیری از انتقادهای اجتماعی، دست به حذف و یا تغییر در بخشهایی بزند. با مقایسه شیوه‌های به‌کار‌رفته در ترجمۀ عبارت‌های طنزآمیز، نتایج نشان از آن دارد که مترجمان در رویارویی با این چالش‌ها، شیوه‌ها و عملکردهای متفاوتی را به نمایش می‌گذارند. این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی به بررسی مقابله‌ای راهکارهای انتقال پیام‌های طنزآمیز در فیلم فارسی «مارمولک» بر پایه مدل کیارو می‌پردازد تا عملکرد مترجم را در رویارویی با موارد اشکال‌برانگیز در ترجمه زیرنویس ارزیابی کند. به این منظور، همه دیالوگ‌های طنز، شناسایی و متن مبدأ و مقصد خط‌ به‌خط با هم تطبیق داده‌شد، آنگاه در جدول‌های جداگانه تقسیم‌بندی‌گردید. به‌گونه کلی و بر پایه تجزیه‌و‌تحلیل دیالوگ‌های فیلم، یافته‌ها نشان‌می‌دهد که شگرد «حذف» به میزان (31% ) و «جایگزینی» با (29%) به ترتیب، پرکاربردترین و شگرد «ترجمۀ تحت‌اللفظی» با اختصاص (17%) کم‌کاربردترین راهکار مترجم در زیرنویس این فیلم است. گفتنی است در جایی که مترجم راهکار حذف را به‌کار‌برده، محصول پایانی را از هرگونه حس طنز خالی نموده‌است