تحلیل وردایی زمانی سیگنال‌های دورپیوند مؤثر بر اقلیم ایران

سیگنال­های دورپیوند باعث نوسان در سامانه اقلیم می­شوند. در این زمینه شاخص­هایی مانند الگوی دورپیوند شرق اطلس-غرب روسیه (EA-WR)، نوسان مدیترانه(MO)، نوسان اطلس شمالی (NAO)، نوسان شبه دوسالانه(QBO) و نوسان ENSO می­توانند بر وردایی کمیت­های جوی در منطقه ایران تأثیر قابل‌توجه داشته باشند. در این تحقیق با استفاده از پالایه­های رقومی سیگنال­های خامِ ماهانه در نوارهای بسامدی گوناگون جداسازی و موردمطالعه قرار گرفته­اند و با استفاده از تحلیل همبستگی، ارتباط خطی بین نوسان­های هم­بسامدِ شامل در این سیگنال­ها مورد آزمایش قرار گرفت. علاوه‌بر این، توان هر سیگنال بر اساس روش چگالی طیف توان در نوارهای بسامدی انتخاب شده استخراج شد و نوسان­های با بیشترین توان در هر سیگنال شناسایی شد. نتایج گویای همبستگی قابل‌توجه و معنادار بین وردشِ موجود در سیگنال­ها در بعضی از مقیاس­های زمانی است. به‌طور نمونه در مقیاس زمانی سالانه، مؤلفه متناظر در سیگنال­های EA-WR و NAO همبستگی مستقیم و بااهمیتی را در تأخیر زمانی صفر نشان می­دهند (ضریب همبستگی: 564/0). علاوه‌بر این، توزیع توانِ وردش برای هر کدام از شاخص­ها در هر نوار بسامدی کاملاً منحصر به فرد است. به‌طور خاص، بیش از %80 وردایی سیگنال ماهانه QBO در مقیاس زمانی 14 ماه تا 3 سال به‌طور شبه­چرخه­ای رخ می­دهد. برای سیگنال­های EA-WR و NAO بخش زیادی از وردایی (%45-55%) در مقیاس 2-5 ماه روی می­دهد که همبستگی ناچیزی بین این نوسان­های تصادفی مشاهده شد. اُفت و خیزهای بالابسامد در سیگنال MO غالب هستند و برای سیگنالSOI  به استثنای مقیاس سالانه، باقی مقیاس­های زمانی دارای اهمیت قابل ملاحظه‌ای در تعیین اقلیم منطقه ایران هستند.