تحلیل الگوهای فضایی تمرکز کارکردهای فراشهری درکلان‌شهر تهران

کارکردهای شهری به مجموعه‌‏ای از کاربری های واقعی فضای شهری اشاره دارد که نه‌تنها پیکربندی محیط فیزیکی را توصیف می کنند، بلکه الگوهای فضایی اجتماعی و اقتصادی فعالیت های انسانی را نیز در سطح کلی منعکس می کند که بر بسیاری از فرایندهای شهری تأثیر می‌گذارد. ازاین‌رو، پژوهش باهدف تحلیل الگوهای فضایی تمرکز کارکردهای فرا‏ شهری در کلان‏شهر تهران تهیه‌شده است. روش پژوهش به لحاظ هدف شناختی، ازنظر ماهیت پژوهش کاربردی و ازنظر نوع پژوهش توصیفی - تحلیلی است. شیوه گردآوری داده ها به‌صورت کتابخانه ای، میدانی و روش تحلیل ثانویه بوده است. کارکردهای فرا شهری شامل تسهیلات شهری، صنعتی - کارگاهی، حمل‌ونقل - انبار، خدماتی - تجاری، فراغت - گردشگری، فرهنگی - تاریخی و اداری - سیاسی بر اساس سیستم LBCS است. برای تجزیه‌وتحلیل داده از آمار فضایی (میانگین نزدیک‌ترین فاصله همسایگی و توزیع جهت‌دار) استفاده‌شده است. نتایج پژوهش در بخش پراکنش فضایی کارکردهای فرا شهری نشان داد که تمرکز کارکردهای کل فرا شهری در سطح مناطق شهر تهران با توجه به شاخص نزدیک‌ترین همسایگی (408/0) و امتیاز Z آن (91/212-)، به‌صورت خوشه ‏ای توزیع یافته ‏اند. همچنین با توجه به توزیع جهت‌دار، تمرکز کارکردهای کل فرا شهری در مناطق بخش مرکزی شهر تهران است و در جهت غربی - شرقی توزیع‌شده‌اند؛ بنابراین، توازن در توزیع فضایی تمرکز کارکردهای کل فرا شهری در سطح مناطق شهر تهران مشاهده نشده و انتظار می رود تفاوت معناداری بین سطح مناطق به لحاظ برخورداری از این کارکردهای فراشهری وجود داشته باشد.