ابعاد حقوقی و قانونی فرهنگ حمایت از بزه دیدگان در بررسی تطبیقی اسناد و قوانین بین المللی و ایران

زمینه و هدف: یکی از ابعاد مغفول‌مانده در نظام‌های سنتی، توجه به ابعاد حقوقی و قانونی فرهنگ حمایت از بزه دیدگان بوده است؛بررسی و تحلیل تطبیقی سیاست‌ها و مقررات مربوط به حمایت از بزه‌دیدگان در اسناد و قوانین بین‌المللی و ایران با هدف شناسایی نقاط قوت و ضعف موجود، راهکارهایی برای تقویت جایگاه بزه ‌دیده در فرآیند عدالت کیفری کشور و نهادینه سازی فرهنگ حمایت از بزه دیدگان فراهم می سازد.روش: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی، از نظر ماهیت، توصیفی- تحلیلی و از لحاظ رویکرد، کیفی تطبیقی است که از روش تحلیل محتوا(کدگذاری سه مرحله ای) برای تحلیل آن استفاده شد.روش گردآوری داده‌ها، به صورت اسنادی و با استفاده از ابزار فیش‌برداری شامل 9 جلد کتاب، 18 نسخه مقاله، 6 سند قانونی و 8 سایت معتبر حقوقی بوده که به علت محدودیت منابع در حوزه اقدامات حمایتی از بزه‌دیدگان به صورت تمام شمار مورد مطالعه قرار گرفتند. یافته ها: قوانین ایران مانند قانون حمایت از بزه‌دیدگان ، قانون آیین دادرسی کیفری و... در راستای نهادینه سازی فرهنگ حمایت از بزه دیدگان حقوق اولیه‌ای برای بزه‌دیدگان فراهم کرده‌اند، اما نسبت به استانداردهای بین‌المللی نظیر «اصول حقوق بزه‌دیدگان» سازمان ملل متحد کاستی‌هایی دارند. به ویژه، مشارکت فعال بزه‌دیدگان در دادرسی و... که در فرهنگ حمایت از بزه دیدگان ایران محدودتر است. نتیجه گیری: هرچند قوانین ایران در راستای فرهنگ حمایت از بزه‌دیدگان گام‌هایی مثبت برداشته‌اند، اما با استانداردهای بین‌المللی فاصله قابل توجهی دارند.کاستی‌هایی نظیر مشارکت فعال بزه‌دیدگان در دادرسی‌ها و... ضروری است تا حقوق بزه‌دیدگان به نحو جامع‌تری تضمین شود.