تحلیل گفتمان ساختار سیاسی اجتماعی و فرهنگی قاجاری و انعکاس آن در نسخه های چاپ سنگی مذهبی

فرهنگ سیاسی مجموعه‏ای از نگرش­ها، ارزش­ها و هنجارهای موجود دربارۀ سیاست و قدرت است که به‌عنوان زمینۀ پشتیبانی‌کنندۀ کل فرآیند توسعه تلقی‏ می‏شود. فرهنگ سیاسی در طول حیات سیاسی و اجتماعی یک جامعه و تحت تأثیر عوامل مختلفی چون وضعیت اقلیمی و جغرافیایی، ساختار نظام سیاسی و اجتماعی، شرایط تاریخی، نظام اعتقادی، آداب و رسوم، نظام اقتصادی و... شکل می­گیرد، سپس در یک فرآیند مستمر جامعه­پذیری، نهادینه و از نسلی به نسل دیگر منتقل می­شود. در جامعۀ ایران عصر قاجار، فرهنگ سیاسی ناسالم همچون ساختار سیاسی پاتریمونیالیستی، اعتقاد به باورهای خرافی، طلسم و جادو و تقدیرگرایی تفکر غالب در جامعه است که ردپای آن را در سفرنامه­ها، جراید و آثار ادیبان و متفکران این دوران می­توان به‌وفور یافت. بر همین اساس، پژوهش حاضر تأثیر فرهنگ سیاسی ناسالم بر توسعه­نیافتگی و عقب­ماندگی دوران قاجار را محور کار خود قرار داده و به روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از چارچوب نظری تحلیل انتقادی نورمن فرکلاف در پی پاسخ به این پرسش است که فرهنگ سیاسی ناسالم (خرافه‌گرا) چه نقشی بر توسعه‌نیافتگی دورۀ قاجار ایفا کرده است و این مسئله چه بازتابی در نسخه­های چاپ سنگی مذهبی داشته است؟ یافته­های پژوهش حاکی از این است که فرهنگ سیاسی به­ویژه در ساحت ناسالم آن (خرافه­گرایی) از طریق عقل­ستیزی، علم­گریزی و بی­خبری، یکی از علل توسعه­نیافتگی در دوران قاجار محسوب می­شود و این مسئله به­خوبی در نسخ چاپ سنگی مذهبی دورۀ قاجار نیز منعکس شده است.اهداف پژوهشبازشناسی گفتمان ساختار سیاسی، اجتماعی و فرهنگی دورۀ قاجار؛واکاوی چگونگی انعکاس ساختار سیاسی، اجتماعی و فرهنگی دورۀ قاجار در نسخه­های چاپ سنگی مذهبی.سؤالات پژوهشساختار سیاسی، اجتماعی و فرهنگی دورۀ قاجار دارای چه مختصاتی بود؟گفتمان ساختار سیاسی، اجتماعی و فرهنگی چه بازتابی در نسخه­های چاپ سنگی مذهبی دورۀ قاجار دارد؟