Izazovi izgradnje građanskog identiteta u Crnoj Gori: postreferendumske podjele i sporovi političkih partija

Postkomunistička tranziciona društva suočavaju se sa potrebom oblikovanja novih političkih identiteta u procesu izgradnje države i nacije i to u složenim unutrašnjim okolnostima. S obzirom da je proces izgradnje političkog identiteta nacionalno-državne zajednice jedan od najznačajnijih za njen opstanak i funkcionisanje, postavlja se pitanje: kakvog je oblika faktički politički identitet postreferendumske Crne Gore, naročito u dihotomiji građansko/nacionalno. Na temelju jedne od definicija građanskog političkog identiteta, naglašava se ustavno određenje Crne Gore kao građanske države. Istovremeno, uvažavajući veliki značaj koji u procesu oblikovanja Crne Gore kao građanske nacionalne zajednice imaju političke partije, sagledavaju se različite pozicije koje ove partije zauzimaju u navedenom procesu. Identitetske pozicije partija su predstavljene u odnosu na dvije problemske ose: ustavno-pravnu i identitetsku u užem smislu. Ukazuje se da su u postreferendumskom periodu, u odnosu na identitetska pitanja, političke partije grupisane gotovo identično kao što su, u predreferendumskom periodu, bile grupisane oko pitanja državno-pravnog statusa, te se u zaključku konstatuje blokovska podijeljenost u Crnoj Gori povodom identitetske problematike, kao i male mogućnosti da se identitetske polemike u skorijoj budućnost riješe konsenzusom.